Khi nào cần lo lắng về phát triển bé

Một trong những lo lắng phổ biến nhất bố mẹ có là liệu phát triển bé có đúng tiến độ không. Đây là lo ngại tự nhiên, được thúc đẩy bởi so sánh với bé khác, bảng cột mốc, và bình luận tốt ý từ gia đình bạn bè. Trước khi đi vào những gì nên lo ngại, quan trọng phải thiết lập sự thật cơ bản: phạm vi bình thường trong phát triển trẻ sơ sinh rất rộng.

Một số bé đi lúc 9 tháng trong khi bé khác không đi cho đến 16 tháng. Một số bé nói từ đầu tiên lúc 8 tháng trong khi bé khác vẫn chủ yếu bập bẹ lúc 15 tháng. Tất cả biến thể này thường trong phạm vi phát triển bình thường.

Cột mốc phát triển là trung bình rút ra từ nghiên cứu quần thể lớn trẻ em. Chúng cho bạn biết bé điển hình đạt cột mốc cụ thể trước tuổi nhất định, nhưng không nói bé cá nhân bạn phải đạt cột mốc đó trước tuổi đó. Bé không phải thống kê. Bé là con người duy nhất với dòng thời gian phát triển riêng.

Mặc dù tuổi đạt cột mốc vận động biến đổi, một số quy luật có thể cần đánh giá:

• Không kiểm soát đầu lúc 4 tháng
• Không với tay lấy đồ vật lúc 5-6 tháng
• Không ngồi với hỗ trợ lúc 6 tháng
• Không di chuyển được lúc 12 tháng: Đến 12 tháng, hầu hết bé có cách nào đó để di chuyển.
• Ưa thích mạnh một bên: Dùng chỉ một tay nhất quán hoặc chỉ quay về một bên.
• Mất kỹ năng: Bất kỳ mất kỹ năng đã đạt nào đều là dấu hiệu cảnh báo quan trọng.

Về giao tiếp và xã hội:

• Không cười xã hội lúc 3 tháng
• Không bập bẹ lúc 9 tháng
• Không dùng cử chỉ lúc 12 tháng
• Không phản ứng với tên lúc 12 tháng
• Không có từ nào lúc 16 tháng

Quan trọng lưu ý rằng bất kỳ dấu hiệu đơn lẻ nào trong số này không nhất thiết chỉ ra vấn đề. Bác sĩ nhi khoa nhìn vào quy luật tổng thể phát triển hơn là tập trung vào bất kỳ kỹ năng đơn lẻ nào.

Nếu lo ngại phát triển được xác định, can thiệp sớm là công cụ mạnh nhất có sẵn. Can thiệp sớm đề cập đến hệ thống dịch vụ hỗ trợ trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ (sơ sinh đến 3 tuổi) có chậm phát triển hoặc khuyết tật.

Dịch vụ can thiệp sớm có thể bao gồm:

• Vật lý trị liệu cho chậm vận động hoặc khó khăn di chuyển và phối hợp.
• Hoạt động trị liệu cho kỹ năng vận động tinh, khó khăn ăn uống, hoặc lo ngại xử lý giác quan.
• Ngôn ngữ trị liệu cho chậm giao tiếp, bao gồm cả hiểu và sản xuất ngôn ngữ.

Nghiên cứu nhất quán cho thấy can thiệp càng sớm bắt đầu, kết quả càng tốt. Não thích nghi nhất trong ba năm đầu đời, và trị liệu nhắm mục tiêu trong giai đoạn này có thể giúp trẻ phát triển kỹ năng mà nếu không có thể bị chậm. Nhiều trẻ nhận can thiệp sớm đuổi kịp bạn cùng trang lứa hoàn toàn.

Nếu có điều gì đó cảm thấy không ổn về phát triển bé, hãy tin vào cảm giác đó. Bố mẹ dành nhiều giờ mỗi ngày với bé ở vị trí duy nhất để nhận thấy khác biệt tinh tế. Nghiên cứu cho thấy lo ngại của bố mẹ về phát triển đúng thường xuyên hơn không.

Đồng thời, cố đừng để lo lắng che phủ niềm vui năm đầu bé. Hầu hết bé phát triển tuyệt vời, ngay cả những bé có vẻ ở cuối chậm hơn khoảng bình thường. Phát triển không phải cuộc đua, và bé phát triển muộn không ở thế bất lợi.

Mục đích biết về dấu hiệu cảnh báo phát triển không phải tạo lo lắng mà là trao quyền cho bạn tìm giúp đỡ nếu bé cần. Can thiệp sớm hiệu quả nhất khi lo ngại được phát hiện sớm, và bố mẹ gần như luôn là người đầu tiên nhận thấy khi có điều gì đó không hoàn toàn đúng.

Có bản ghi chi tiết về phát triển bé vô giá trong quá trình này. Nếu bạn đã theo dõi cột mốc trong Taika, bạn có thể chia sẻ dòng thời gian toàn diện với chuyên gia đánh giá, bao gồm khi bé đạt cột mốc cụ thể và bất kỳ lo ngại nào bạn đã ghi chú. Mức độ chi tiết này giúp chuyên gia đánh giá chính xác hơn.