Ý tưởng chơi giác quan theo tuổi

Chơi giác quan là bất kỳ hoạt động nào kích thích một hoặc nhiều giác quan của bé: thị giác, thính giác, xúc giác, vị giác, và khứu giác, cũng như cảm giác thăng bằng (tiền đình) và nhận thức cơ thể (proprioception). Mặc dù trông như chơi đơn giản, trải nghiệm giác quan đang xây dựng não bé theo cách cơ bản.

Mỗi lần bé chạm vào kết cấu mới, nghe âm thanh mới, hoặc nhìn màu mới, kết nối thần kinh đang được hình thành và tăng cường. Thực tế, bé tạo lên đến một triệu kết nối thần kinh mới mỗi giây trong vài năm đầu. Chơi giác quan cung cấp đầu vào phong phú, đa dạng thúc đẩy phát triển não đáng kinh ngạc này.

Phần tuyệt nhất là chơi giác quan không cần đồ chơi đắt tiền hoặc thiết lập phức tạp. Nhiều hoạt động giác quan tốt nhất dùng đồ dùng gia đình hàng ngày và có thể thiết lập trong vài phút.

0-3 tháng:

• Thẻ tương phản cao. Trẻ sơ sinh nhìn rõ nhất tương phản cao, đặc biệt đen trắng. Giữ thẻ tương phản cao cách mặt bé 20-30cm.
• Khám phá xúc giác nhẹ nhàng. Vuốt tay chân bé bằng các loại vải khác nhau: lụa, bông mềm, chăn nhung.
• Nhạc và âm thanh. Hát, chơi nhạc nhẹ, lắc lúc lắc nhẹ nhàng. Giọng bạn là âm thanh quan trọng nhất trong thế giới bé.
• Da tiếp da. Bế bé da tiếp da cung cấp kích thích giác quan phong phú: hơi ấm, nhịp tim, hơi thở, mùi.

3-6 tháng:

• Bảng kết cấu. Dán các vật liệu khác nhau lên bìa cứng: nỉ, giấy nhám, bọt bong bóng, giấy bạc, lông giả.
• Chơi nước. Khi tắm, cho bé vỗ và cảm nhận nước.
• Đồ chơi xào xạo. Bé giai đoạn này bị cuốn hút bởi âm thanh và cảm giác vật liệu xào xạo khi nắm và bóp.
• Chơi gương. Đặt gương an toàn ngang sàn khi nằm sấp. Bé sẽ bị cuốn hút bởi khuôn mặt nhìn lại mình.

6-9 tháng:

• Thùng giác quan. Đổ vật liệu an toàn cho bé vào hộp nông để bé khám phá. Lựa chọn tốt: mì nấu chín, bột yến mạch, giấy xé nhỏ. Vì mọi thứ vào miệng ở tuổi này, dùng vật liệu ăn được hoặc không độc và giám sát chặt.
• Khám phá thức ăn. Bữa ăn bản thân là trải nghiệm giác quan. Cho bé khám phá kết cấu, màu sắc, mùi, và vị thức ăn khác nhau bằng tay.
• Xếp chồng và lồng. Cốc xếp chồng hoặc bát lồng cung cấp cơ hội khám phá mối quan hệ không gian và nguyên nhân-kết quả.
• Nhạc cụ. Nhạc cụ đơn giản như maracas, trống (hoặc nồi với muỗng gỗ) giới thiệu bé về nhịp điệu.

9-12 tháng:

• Bột nặn. Bột nặn tự làm (bột mì, muối, nước, phẩm màu) an toàn cho bé vẫn cho mọi thứ vào miệng. Cho bé bóp, chọc, xé, và dẹt bột.
• Vẽ. Dùng sơn an toàn cho bé (sữa chua trộn phẩm màu) và cho bé "vẽ" trên khay.
• Chơi cát và đất. Nếu thời tiết cho phép, chơi ngoài trời trong cát hoặc đất cung cấp kích thích giác quan phong phú.
• Đường chướng ngại vật. Tạo đường bò đơn giản với gối, đệm, và chăn phủ qua ghế. Phát triển nhận thức cơ thể và kỹ năng vận động thô.

Ghi nhận hoạt động yêu thích và cột mốc bé trong Taika giúp bạn theo dõi loại chơi giác quan nào bé thích nhất và tiến bộ phát triển theo sau.