Từ đầu tiên của bé: Hướng dẫn phát triển ngôn ngữ

Rất lâu trước khi bé nói từ đầu tiên, bé đang hấp thụ ngôn ngữ với tốc độ đáng kinh ngạc. Phát triển ngôn ngữ bắt đầu từ trong bụng mẹ, nơi bé học nhận biết nhịp điệu và giai điệu giọng mẹ. Khi sinh, bé đã thể hiện sở thích với ngôn ngữ mẹ đẻ hơn ngôn ngữ không quen.

Năm đầu phát triển ngôn ngữ có thể chia thành hai giai đoạn: giai đoạn tiền ngôn ngữ (trước từ) và giai đoạn ngôn ngữ sớm (từ đầu tiên). Trong giai đoạn tiền ngôn ngữ, kéo dài khoảng 10-14 tháng đầu, bé giao tiếp qua khóc, gù, bập bẹ, cử chỉ, và biểu cảm. Trong giai đoạn ngôn ngữ sớm, bé bắt đầu dùng từ thực để truyền đạt ý nghĩa.

Quan trọng phải hiểu rằng ngôn ngữ tiếp nhận (bé hiểu gì) phát triển trước ngôn ngữ biểu đạt (bé có thể nói gì). Đến 8-10 tháng, hầu hết bé hiểu nhiều từ hơn bé có thể nói.

Bạn không cần bằng ngôn ngữ trị liệu để hỗ trợ phát triển ngôn ngữ bé. Các chiến lược hiệu quả nhất đơn giản, tự nhiên, và có thể lồng vào tương tác hàng ngày.

Nói chuyện với bé liên tục. Kể lại ngày bạn. Mô tả điều bạn đang làm khi thay tã, nấu ăn sáng, hoặc gấp quần áo. "Bây giờ mẹ đang mang tất trái cho con. Tất màu xanh có ngôi sao nhỏ." Có thể cảm thấy ngớ ngẩn, nhưng điều này cho bé tiếp xúc hàng nghìn từ mỗi ngày và giúp bé học từ vựng trong ngữ cảnh.

Đọc sách cho bé mỗi ngày. Đọc cho bé từ khi sinh là một trong những điều mạnh mẽ nhất bạn có thể làm cho phát triển ngôn ngữ. Bạn không cần đọc chữ trên trang. Nói về hình ảnh, chỉ vào vật, và tạo âm thanh động vật đều có giá trị.

Phản ứng với nỗ lực giao tiếp bé. Khi bé bập bẹ, phản ứng như bạn đang có cuộc trò chuyện. Dừng, lắng nghe, rồi đáp lại. Tương tác "cho và nhận" này dạy bé cấu trúc cơ bản của hội thoại và cho bé thấy phát âm bé quan trọng.

Hát và đọc vần. Âm nhạc kích hoạt nhiều vùng não đồng thời và giúp bé học nhịp điệu, giai điệu, và quy luật ngôn ngữ. Bài hát lặp đi lặp lại đặc biệt có lợi vì sự lặp lại giúp bé học dự đoán quy luật.

Nếu bạn nuôi bé trong gia đình song ngữ hoặc đa ngữ, bạn có thể thắc mắc tiếp xúc nhiều ngôn ngữ ảnh hưởng phát triển thế nào. Tin tốt là bé có khả năng đáng kinh ngạc để học nhiều ngôn ngữ đồng thời, và song ngữ mang lại lợi ích nhận thức đáng kể.

Bé song ngữ có thể trộn từ từ ngôn ngữ khác nhau trong một câu, gọi là chuyển mã. Đây hoàn toàn bình thường và không phải dấu hiệu nhầm lẫn. Thực tế, nó cho thấy xử lý ngôn ngữ tinh vi, vì bé đang rút từ cả hai hệ thống ngôn ngữ để giao tiếp hiệu quả.

Trẻ song ngữ có thể có vẻ có vốn từ nhỏ hơn trong mỗi ngôn ngữ riêng so với bạn cùng trang lứa đơn ngữ, nhưng khi cộng tổng vốn từ qua cả hai ngôn ngữ, thường tương đương. Cũng phổ biến cho trẻ song ngữ nói từ đầu tiên muộn hơn chút, nhưng nhanh chóng đuổi kịp.

Để hỗ trợ phát triển song ngữ, cố cung cấp tiếp xúc nhất quán và phong phú với cả hai ngôn ngữ. Cách "một bố mẹ, một ngôn ngữ," nơi mỗi bố mẹ nhất quán nói một ngôn ngữ với bé, phổ biến và hiệu quả. Tuy nhiên, không có cách đúng duy nhất để nuôi con song ngữ. Chìa khóa là đảm bảo bé nghe mỗi ngôn ngữ thường xuyên và trong bối cảnh tương tác có ý nghĩa.

Mặc dù phạm vi bình thường trong phát triển ngôn ngữ rất rộng, một số dấu hiệu có thể cho thấy bé cần đánh giá bởi chuyên gia ngôn ngữ trị liệu.

Cân nhắc tìm hướng dẫn nếu bé không bập bẹ lúc 9 tháng, không phản ứng với tên lúc 12 tháng, không có từ nào lúc 16 tháng, không chỉ hoặc dùng cử chỉ để giao tiếp lúc 12 tháng, hoặc có vẻ mất kỹ năng ngôn ngữ trước đó đã có.

Can thiệp sớm là chìa khóa. Nếu có chậm nói hoặc ngôn ngữ, phát hiện và xử lý càng sớm, kết quả càng tốt. Nhiều trẻ nhận trị liệu ngôn ngữ sớm phát triển kỹ năng ngôn ngữ hoàn toàn bình thường.

Theo dõi cột mốc ngôn ngữ bé trong Taika cho bạn dòng thời gian hữu ích chia sẻ với bác sĩ hoặc chuyên gia trị liệu ngôn ngữ. Ghi nhận khi bé lần đầu gù, bập bẹ, chỉ, và nói từ đầu tiên cung cấp bối cảnh giá trị cho bất kỳ đánh giá nào.